Toroslar'ın gölgesinden Akdeniz'e uzanan bir köprü...

 Seyhan ve Ceyhan Nehirleri'nin Akdeniz'e döküldüğü Çukurova Deltası'nda kurulmuş ve tarih boyu birçok uygarlığa  evsahipliği yapmış bir şehre konuk oluyoruz şimdi... Kuruluşu M.Ö 6000 yıllarına dayanan Adana'dayız...

 Adana'ya doğru gelirken şehrin üzerinde kasvetli ve gizemli bir bulut görürsen sakın şaşırma. Uzaktaki şehir olympos dağının üzerinde bulutlar içindeki şehir gibi gelir ama aslında o gördüğün bulutlar sadece kebap tezgahlarından çıkan dumandır. 

Adana... Çukurova'nın merkezi.Sıcak iklimi ile insanın içini ısıtan şehir. Yemyeşil Toros Dağları'nın önünde, doğanın tüm renklerinin en coşkulu biçimde sergilendiği, geniş ovanın ortasında Akdeniz'in masmavi suları ile kucaklaşmış, insanı sonsuz ufuklara çeken  tabiat harikası kent.

Adana, Çukurova' nın gözbebeği, güneyin kent çekirdeğidir. Bir kolu Toroslar' da, öbür kolu Akdenizde' dir. Tarih, Kültür, sanat ve uygarlık merkezidir.

Bütün çağlardan payını alan Adana tarihin koynunda yatar. Doğanın bütün güzelliklerini bağrında taşır. Kültürün, sanatın nabzını tutar.

Yeşil yollarından kervanlar, ordular, göçler gelmiş, geçmiştir. Onun yolu Ipek Yolu' dur; baharat kokar, kumaşlari ile göz alir. Hitit, Roma, Bizans, Arap, Selçuklu, Osmanlı bu topraklara izler, renkler, sesler, düşürür; tarihin mozaiği oluşur kat kat. Söylenceler sarar taşı toprağı. Kaleler tutar yeri göğü. Savaşlar, depremler, seller gelir, geçer; Adana kalır, Adana olur.

Adana'nın püreni, turacı vardır. Yalnızca bu yörede açan, uçan güzellikler... Bitki örtüsü yeşil içinde yeşildir. Sarı sıcak, yanık buğday, altın pamuk, burcu burcu çiçekler bu toprağın renkleridir, ışık ışık yanar. Görenler "Cennet olsa olsa burasıdır" der. Homeros' a göre 'altın ova' dır. Türkülerin, sevdaların coştuğu yerdir. Bin bir bitki açan, bin bir kuş uçuran Toroslar renk ve ışık yumağıdır. Göçerlerin sesleri, ezgileri ile çınlar, durur çağlar boyunca. Toroslar' ın doruklarında, eteklerinde dünyanın en eski yeşili gülümser, söylenceler içinde kımıldar,

Seyhan ırmağı boyunca alır başını gider. Akdeniz' e ulaşmak için çağlari süzülür. Çünkü, Akdeniz dünyanın en güzel mavisini sunar.

Bu uygarlıklar kavşağında zenginlikler oluşur. Sarı sıcakta, al toprakta yer bulur. Dağı taşı, çiçeği kuşu ile bir olur, Adana gerçeğini yaratır. Onun içindir ki Adana dünya içinde bir dünya, Anadolu içinde bir Anadolu, Çukurova içinde bir Çukurova' dır. Hala yeryüzüne yeşil yeşil, gökyüzüne mavi mavi bakar, gülümser.

 Antik Kilikya bölgesinin en önemli şehirlerinden biri ve Hitit'lerden Osmanlı'ya, gelmiş geçmiş birçok medeniyetlerin  beşiğidir Adana.Yunan Mitolojosi'ne göre Gök Tanrısı Uranus'un oğlu Adanus'tan adını aldığı rivayet edilen Adana'nın çağdaş görünümünün yanısıra, Akdeniz'e dökülen seyhan (sarus) Nehri'nin geçişine en müsait yerde kurulmuştur.

 Bu konumu nedeni ile, kuruluşu efsanelere dayanan Adana'nın tarihi binlerce yıl gerilere gider. Nice uygarlıkların, ünlü orduların,  kumandanların ve yolcuların gelip geçtiği Çukurova'da Adana tarih boyunca adeta bir gümrük kapısı olmuştur. 

 Güzel ülkemizin tarihi, iklimi, stratejik özellikleri bakımından büyük önem taşıyan bir kent adana. Çukurova'nın tam kalbinde yer alan şehir bir zamanlar Kilikya devletinin önemli şehirlerinden biriydi. Şimdi Türkiye'nin 4. büyük şehri olan Adana modern görüntüsüyle dikkat çekiyor.

 Antik Çağ'da Kilikya olarak adlandırılan yörede bulunan Adana, Anadolu'yu boydan boya geçerek Gülek Boğaz'ından Tarsus'a çıkan yolun üzerindeki bir konaklama noktasıydı. Fenike, Asur, Hitit, Pers, Makedonya, Roma, Sasani, Bizans, Abbasi, Selçuklu ve osmanlı dönemlerine tanıklık eden Adana'da, bu nedenle tüm bu medeniyetlerin izlerini görmek mümkün... Özellikle,1378-1608 yılları arasında yörede hakimiyet kuran Ramazanoğulları Beyliği döneminde yaptırılan sayısız eser, Adana'da sizi karşılamayı bekliyor.

 Tarihte çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan böylesine zengin kaynaklara sahip bir şehir, elbette turizm için oldukça çekici. Çok sayıda cami, kale, Köprü, ören yeri, kilise, han, hamam, ve müzelerle çevrili olan Adana; tarihi, kültürel ve inanç turizmi için büyük önem taşıyor. Ayrıca şehrin sırtını yasladığı toroslar, doğa yürüyüşü (trekking), av turizmi,  yayla turizmi, mağara ve kanyon turizmi için gelen konuklarına, dünyada eşi az bulunur güzellikler vaat ediyor. Adana, Türkiye'de ketleşme sürecinin en yoğun yaşandığı illerden biri... Özellikle tarıma dayalı ekonomisiyle hızla artan nüfusunun gereksinimlerini karşılamaya çalışan şehrin en önemli hazinesi ise pamuk... Bereketli Çukurova topraklarında yetiştirilen pamuk, kentteki çırçır, pamuk ipliği, pamuklu dokuma işletmelerinin hammaddesi...

Beyaz mücevher olarak niteleyebileceğimiz pamuğun yanı sıra günümüzde besin, sabun, kereste, çimento endüstrileri de Adana'nın ekonomik yaşamında önem taşıyor. Ayrıca, İncirlik'teki Nato Üssü, Adana'nın  ekonomik ve sosyal yaşamındaki canlılığın en önemli nedenlerinden biri sayılabilir...

 Seyhan ve Ceyhan Nehirleri'nin oluşturduğu Çukurova Deltası'ndan kuzeydeki Toroslar'a doğru, denizden ortalama 23 m. yükseklikte ve kıyıdan yaklaşık 40 km. içeride kurulmuş bir şehir Adana!..

 Tarihine baktığımızda, uzun süre orta halli bir taşra kenti olma özelliğini koruyan, nüfusu 20-30 bini  aşmayan şehrin, 19. yüzyıln ortalarından itibaren Amerika'da süren iç savaşın  pamuk üretimini aksatmasıyla oluşan talebin de etkisiyle  gelişmeye başladığını görüyouz.

1950'lerden sonra yoların, liman ve sulama tesislerinin yapılması, bataklıkların kurutulması, nehir taşkınlarının önlenmesi, yeni endüstri alanları kurulması, geniş caddeler açılması, planlı bir yapılaşmaya gidilmesi gibi etkenlerin gelişimi daha da hızlandırdığı ise bir gerçek. Ve bugün gelinen durum: Nüfusu, üniversite ve diğer eğitim, kültür ve sanat kurumları, ticaret, sanayi ve sermaye piyasalarının  büyüklüğüyle  Akdeniz Bölgesi'nin en önemli sosyal ve ekonomik merkezlerinden biri olan büyük ve geleceği  son derece parlak bir şehir... 

Adana'yı imleyen en önemli öğe seyhan nehri olsa gerek. Kentin ortasından, ona kimi zaman yaklaşarak, kimi zaman da  uzaklaşarak ilerliyor. ''Ortadoğu'nun en büüyük camisi'' olarak da bilinen Sabancı Merkez Camisi'nin ''tarihselci'' kütlesi, şimdilerde Hilton Oteli'yle birlikte nehir siluetine hakim yapılar konumunda.Buradan Adnan Menderes bulvarı'na ve dolayısıyla Seyhan Baraj Gölü'ne doğru ilerledikçe nehir kıyısında uzanan yolu, asma köprüler, yürüyüş yolları ve rekreasyon alanları izliyor.    

Aslında, kardan adam yapmayı, kartopu oynamayı bilmeyen çoçukların şehridir Adana... Şairin ''Sıcaktı  sıcak! sapı kanlı, demiri kör bir bıçaktı sıcak! Ve o en mukaddes kadın toprak, doğuracak, doğuracaktı!'' dediği kadar sıcaktı adana... Ve toprağı da her an doğurmaya hazır bir kadındır... Kimi zaman pamuk olur, kimi zaman mısır... Bereketli topraklar üzerinde  kartopu oynamayı, kardan adam yapmayı bilmeyen çocuklar kimi ve zaman yaşar kemal olur, kimi zaman orhan kemal, yılmaz güney, abidin dino... ve yalnızca sanatçılar park'ında hatırlar adana bu eski çocuklarını...          

ADANA EKONOMİSİ

TARIM

Adana'da Cumhuriyet'ten önce tarımsal faaliyetler yok denecek kadar az yapılıyordu. Burada yaşayanlar kendilerine yetecek kadar buğday, mısır, yulaf, arpa ve benzeri gibi tarımsal ürünler yetiştirirken, Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa'nın geldiği 1833-1840 yılları arasında tarımda büyük bir gelişme olmuş ve beraberinde getirdiği Mısır'ın yerli halkı ile Adana ve yöresinde yoğun bir tarım faaliyetine girişmişlerdir. Bunlar özellikle bağ-bahçe ve pamuk ekiminde etkili olmuşlardır. Göçerlerin zorunlu olarak yerleşik düzene geçmeleri, bunlara arazi verilmesi ile birlikte ekili-dikili yerlerin oranı artmaya başlamıştır. 1800'lü yılların sonuna doğru da Çukurova makinalı tarıma geçmiştir.

Toroslar dağlarında ve vadilerinde ise meyvecilik, bağcılık ve hayvancılık konularında projeler uygulanmıştır. Bu çalışmalar sonucunda meyvecilik'te  %35, bağcılık'ta %40, sebzecilik'te %30 oranında artış sağlanmıştır. Bu yıllarda tohum şirketlerinin mısır ve soya tohumlarını ithal etmesiyle Çukurova üreticisi alternatif ekim olanağına kavuşmuştur. Çukurova'da narenciye ekim alanları genişlemiş ve üretici için pamuk ve buğdaya ek olarak önemli bir gelir kaynağını teşkil etmiştir.

1950'li yıllarda hızlı kentleşmeye bağlı olarak inşaat malzemesi üreten fabrikalar da faaliyete başlamıştır. 1956 yılında Osmaniye, Gaziantep, İçel ve Konya yollarının birinci sınıf yol durumuna gelmiş olması Adana'nın transit merkez olmasını sağlamış ve ilin önemi son derece artırmıştır. Aynı yıllarda Seyhan Hidroelektrik Santrali Çukurova Elektrik A.Ş.'ye devredilmiştir. 1960'lı yıllarda çeşitli sektörde birçok fabrika faaliyete geçmiş, 1970'li yıllarda ise sanayi sektöründe holdingleşme başlamıştır.

SANAYİ

1930-1940 yıllarında tarıma ve tüketime dayalı sanayileşme ile başlayan sanayi faaliyetleri 1940 yılından itibaren büyük ölçekli fabrikalar olma sürecine girmiştir.

1950'li yıllarda hızlı kentleşmeye bağlı olarak inşaat malzemesi üreten fabrikalar da faaliyete başlamışlardır.

Adana imalat sanayiinde, gıda, içki, tütün, dokuma, giyim, deri, orman ürünleri, mobilya, kağıt ve kağıt ürünleri, kağıt basımı, kimya, petrol, kömür, kauçuk, plastik ve plastik ürünleri, taş ve toprağa bağlı sanayi, metal ana sanayi, metal eşya, makine ve teçhizat, ulaştırma aracı, ilmi ve mesleki aletler sanayi yatırımları faaliyet göstermektedir.

İmalat sanayii tarıma dayalı sanayi özelliği göstermekte olup, ağırlığını iplik dokuma , yağ ve meşrubat sanayii oluşturmaktadır.

Çukurova'nın önemli bir pamuk üretim merkezi olması dolayısıyla tekstil sektörü önemli bir yer tutmaktadır. Diğer gelişmiş faaliyet  grubunda kimya, kömür, kauçuk, plastik ve ürünleri sanayinde ülkenin önde gelen fabrikaları faaliyet göstermektedir.

Sanayi ve ticaretin birbirini tamamlayan faaliyet kolları olması nedeniyle, Adana ticareti sanayileşmeye paralel olarak gelişme göstermiştir. Cumhuriyet'in ilk yıllarında Ulucami ve Seyhan nehri kıyılarında kurulan Pazar yerlerinde haftanın bazı günlerinde köylü vatandaşların getirdiği ürünler pazarlanmakta iken bugün bunun yerini Avrupa standartlarına uygun, çok uluslu büyük satış merkezleri ile hal ve Pazar yerleri almıştır.

oluşturmaktadır. İlde en çok ihracat yapılan ülkeler Almanya, İtalya, İngiltere, Ürdün, İran, Irak, Suudi Arabistan, Kuveyt, Kıbrıs ve diğerleridir.

Sit Bölgesi Aslantaş baraj gölü, çam ormanları ile kaplı bu alan; 7.715 hektar büyüklüğündeki Karatepe-Aslantaş Milli Parkını oluşturmaktadır. Baraj gölünün yarattığı peyzaj, anılan orman varlığı nedeni ile Ege-Akdeniz kıyılarında görülen manzaralarla eşdeğerdir. Bu özellikleri ile Karatepe, doğa ve kültür değerleri karışımını sergileyen bir açık hava müzesidir.

Termal Turizmi

Yayla Turizmi

Mağra ve Kanyon Turizmi

Aladağ'daki Bığbığ mağarası doğal güzelliği ile mağra turizmine, Feke'deki Göksu ırmağının oluşturduğu vadi ise kanyon turizmine çok uygun alanlardır

Doğa Yürüyüşü (Trakking)

Bu spor için Toroslarda çok sayıda güzergah bulunmaktadır. Ancak bunların en önemlisi Pozantı ilçesinden Hamidiye köyünden başlayıp Eyner suyuna kadar olan kısmıdır.

Tahtalı dağlarından doğan Tufanbeyli, Saimbeyli ve Feke ilçelerinde geçen aşağıda Seyhan nehrine karışarak denize dökülen Göksu ırmağı kıvrımlı güzergahı ve uygun debisi ile rafting sporuna çok uygundur.

Kıyı Kesimi ve Deniz Turizmi

Karaisalı'daki Kızıldağ yaylası, Pozantı'daki Karanfil dağı kamp ve kayak sporuna uygundur. Elmalı kayak merkezi kurulmaktadır.